healthsolutions
Παρασκευή, 04 Σεπτεμβρίου 2026 11:02

Ανδρική γονιμότητα: Η ανησυχητική πτώση της τεστοστερόνης και τι σημαίνει για την υγεία

Η ανδρική γονιμότητα φαίνεται να επηρεάζεται από μια σειρά παραγόντων, ενώ τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες εξετάζουν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τη μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης στους άνδρες.

Σύμφωνα με ανάλυση, τα συνολικά επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες μειώθηκαν κατά 54% την περίοδο 1972-2019. Οι επιστήμονες που πραγματοποίησαν τη μελέτη εκτιμούν ότι η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόβλημα για την ανδρική αναπαραγωγική υγεία, με πιθανές επιπτώσεις στη γονιμότητα.

Ο καθηγητής Hagai Levine, από το Hebrew University-Hadassah Braun School of Public Health and Community Medicine στο Ισραήλ, ανέφερε ότι η πτώση αντιστοιχεί σε μείωση άνω του 1% ετησίως. Όπως είπε, η τάση δεν φαίνεται να αποτελεί στατιστική απόκλιση, αλλά σταθερό φαινόμενο σε βάθος χρόνου.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αύξηση της παχυσαρκίας και του διαβήτη πιθανόν να έχουν συμβάλει στη μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης. Ωστόσο, εξετάζονται και άλλοι παράγοντες, όπως η έκθεση σε χημικές ουσίες που επηρεάζουν το ενδοκρινικό σύστημα και βρίσκονται σε διάφορα προϊόντα καθημερινής χρήσης, καθώς και οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Η σχέση τεστοστερόνης και υγείας είναι σύνθετη. Η τεστοστερόνη συνδέεται με την παραγωγή σπέρματος, τη σεξουαλική επιθυμία, τη μυϊκή μάζα, την οστική πυκνότητα, την ενέργεια, τη διάθεση και τον μεταβολισμό. Παράλληλα, παράγοντες όπως η παχυσαρκία μπορούν να οδηγήσουν σε χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης, καθώς το αυξημένο σωματικό λίπος ενισχύει τη μετατροπή της τεστοστερόνης σε οιστρογόνα.

Ο Levine εκτίμησε ότι η παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο μπορεί να εξηγούν από το ένα τέταρτο έως και το μισό της καταγραφόμενης μείωσης. Ωστόσο, άλλοι επιστήμονες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί ως προς το εύρος του ρόλου των περιβαλλοντικών παραγόντων.

Ο καθηγητής Channa Jayasena, από το Imperial College London, σημείωσε ότι η παχυσαρκία και ο διαβήτης θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να εξηγήσουν ακόμη και το σύνολο της μείωσης. Πρόσθεσε, πάντως, ότι τα στοιχεία δείχνουν σαφή υποχώρηση των επιπέδων τεστοστερόνης και ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστεί αν και σε ποιο βαθμό εμπλέκονται περιβαλλοντικοί παράγοντες.

Τι έδειξε η μετα-ανάλυση

Η μετα-ανάλυση συνδύασε έξι προηγούμενες διαχρονικές μελέτες, οι οποίες παρακολουθούσαν τα επίπεδα τεστοστερόνης σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Συνολικά, εξετάστηκαν δεδομένα από 118.593 άνδρες σε Ισραήλ, ΗΠΑ, Βραζιλία, Φινλανδία και Δανία, για την περίοδο 1972-2019.

Καθεμία από τις επιμέρους μελέτες κατέγραψε μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης. Όταν τα δεδομένα συνδυάστηκαν, η συνολική πτώση υπολογίστηκε στο 54%, με τους ερευνητές να επισημαίνουν ότι η μείωση φαίνεται να επιταχύνεται μετά το 2000.

Οι μελέτες έλαβαν υπόψη την ηλικία των συμμετεχόντων, ωστόσο οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι άλλοι παράγοντες μπορεί να έχουν επηρεάσει τα αποτελέσματα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πιθανές διαφορές στη μέση ηλικία των ομάδων, καθώς και η παχυσαρκία, η οποία δεν ελέγχθηκε ξεχωριστά, παρότι συνδέεται ισχυρά με χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης.

Συμπληρώματα τεστοστερόνης: Προσοχή

Η μείωση της τεστοστερόνης και η πιθανή σύνδεσή της με την ανδρική γονιμότητα έχουν τροφοδοτήσει ευρύτερη επιστημονική συζήτηση. Προηγούμενες μελέτες της ίδιας ερευνητικής ομάδας είχαν καταγράψει σημαντική μείωση στον αριθμό των σπερματοζωαρίων τις τελευταίες δεκαετίες.

Παράλληλα, ειδικοί προειδοποιούν ότι η συζήτηση γύρω από τη χαμηλή τεστοστερόνη συνοδεύεται από αυξανόμενη προώθηση συμπληρωμάτων τεστοστερόνης, κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο καθηγητής Allan Pacey, ειδικός στην ανδρολογία στο University of Manchester, σημείωσε ότι η χορήγηση τεστοστερόνης μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να έχει αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο ως προς τη γονιμότητα, καθώς μπορεί να καταστείλει την παραγωγή σπέρματος.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα για την πλήρη κατανόηση των αιτιών της μείωσης, ιδίως ως προς τον ρόλο των χημικών ουσιών, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και άλλων περιβαλλοντικών παραγόντων.

TikTok

  • fb
  • 7693284 tiktok social media apps logo icon
  • yt

Αυτό το διαβάσατε;