IVF NEWS

Mία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει σήμερα η Ελλάδα είναι το δημογραφικό πρόβλημα. Τα διαθέσιμα δημογραφικά στοιχεία επιβεβαιώνουν σταθερά πως οι γεννήσεις μειώνονται, ο πληθυσμός γηράσκει και ολοένα περισσότερα ζευγάρια αποκτούν το πρώτο τους παιδί σε μεγαλύτερη ηλικία από ποτέ, ενώ η υπογονιμότητα επηρεάζει πλέον περίπου ένα στα έξι ζευγάρια.

Συχνά, αυτή η πραγματικότητα δεν αντανακλά την έλλειψη επιθυμίας για δημιουργία οικογένειας αλλά την πληθώρα κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που καθυστερούν ή δυσχεραίνουν την απόφαση για τεκνοποίηση.

Η λήψη μέτρων για την αναστροφή αυτής της δυσμενούς πραγματικότητας δεν είναι μονοδιάστατη και απαιτεί ενεργοποίηση των αντανακλαστικών όλης της κοινωνίας με συντονισμένες πολιτικές και ουσιαστική ενημέρωση, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να σχεδιάζουν το μέλλον τους με λιγότερη αβεβαιότητα.

Η γνώση είναι δύναμη

Ωστόσο, υπάρχει μία παράμετρος που ακολουθεί τους δικούς της ρυθμούς και αυτό δεν αλλάζει: η ανθρώπινη βιολογία. Όσο κι αν η επιστήμη έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, εξακολουθεί να ισχύει ότι η γονιμότητα της γυναίκας μειώνεται σημαντικά μετά την ηλικία των 35 ετών.

Πολλές γυναίκες θεωρούν ότι η καλή φυσική τους κατάσταση και ο φυσιολογικός κύκλος συμπαρασύρουν και τη γονιμότητά τους, η οποία παραμένει ανεπηρέαστη μέχρι τα 40 ή και αργότερα. Δυστυχώς, αυτό δεν ισχύει! Η ηλικία των ωαρίων ακολουθεί τους βιολογικούς νόμους της φύσης και δεν επηρεάζεται από τον τρόπο ζωής ή τις καλές μας συνήθειες.

Η επιστημονική πραγματικότητα είναι ότι κάθε γυναίκα γεννιέται με συγκεκριμένο αριθμό ωαρίων και, από τη γέννησή της μέχρι την εμμηνόπαυση, ο αριθμός αυτός μειώνεται συνεχώς. Με την πάροδο της ηλικίας, και ιδιαίτερα μετά τα 35 έτη έχει απομείνει μόλις ένα μικρό ποσοστό του αρχικού αποθέματος, ενώ παράλληλα μειώνεται και η ποιότητα των ωαρίων. Η διαδικασία αυτή είναι φυσιολογική και δεν μπορεί να αναστραφεί.

Γι' αυτόν ακριβώς κάθε γυναίκα αξίζει να κάνει ένα πολύ σημαντικό δώρο στον εαυτό της: να γνωρίζει την πραγματική κατάσταση της γονιμότητάς της. Ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για την εκτίμηση του ωοθηκικού αποθέματος είναι η εξέταση ΑΜΗ (Αντιμυλλέριος Ορμόνη).

Τι είναι η Αντιμυλλέριος Ορμόνη (AMH)

Η AMH είναι μία ορμόνη που παράγεται στα κοκκιώδη κύτταρα των ωοθηκών και αποτελεί σήμερα τον πιο αξιόπιστο βιολογικό δείκτη για την εκτίμηση της ωοθηκικής εφεδρείας, δηλαδή του αριθμού των ωαρίων που διαθέτει μία γυναίκα. Πρόκειται για μία απλή και οικονομική εξέταση αίματος, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε ημέρα του κύκλου και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για το αναπαραγωγικό μέλλον μιας γυναίκας.

Είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε ότι η εξέταση δεν προβλέπει πότε μία γυναίκα θα μείνει έγκυος, ούτε καθορίζει από μόνη της τη γονιμότητα αλλά αποτυπώνει το διαθέσιμο ωοθηκικό απόθεμα και επιτρέπει στον γυναικολόγο να αξιολογήσει αν χρειάζεται να ληφθούν έγκαιρα αποφάσεις για τη διατήρηση της γονιμότητας.

Πολλές γυναίκες πλέον αποφασίζουν να κάνουν οικογένεια κοντά στην ηλικία των 40 ή και μετά από αυτήν, ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις που οι ιατρικές εξετάσεις  δείχνουν πως εισέρχονται στο στάδιο της εμμηνόπαυσης ή ότι η ωοθηκική τους εφεδρεία έχει εξαντληθεί σχεδόν ολοκληρωτικά. Αυτό αποδεικνύει πως δεν απουσιάζει η επιθυμία για μητρότητα αλλά η σωστή ενημέρωση για τη γυναικεία γονιμότητα.

Η επίγνωση των επιπέδων της AMH είναι ένας παράγοντας που μπορεί να βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Προσφέρει γνώση και ελευθερία επιλογών σε κάθε γυναίκα ώστε να αποφασίσει με ψυχραιμία και ευελιξία πως θα χειριστεί το θέμα της μητρότητας: είτε να επισπεύσει την προσπάθεια για εγκυμοσύνη, είτε να προχωρήσει σε κρυοσυντήρηση ωαρίων, διατηρώντας τις αναπαραγωγικές της δυνατότητες για τα επόμενα χρόνια.

Όπως με κάθε όπλο που έχει στη φαρέτρα της η σύγχρονη αναπαραγωγική ιατρική, δεν έχει σκοπό να πιέσει ή να πείσει τις γυναίκες να γίνουν μητέρες νωρίτερα. Μοναδικός στόχος είναι να τους προσφέρει την απαραίτητη γνώση, ώστε οι αποφάσεις τους να λαμβάνονται συνειδητά και έγκαιρα. Το ζήτημα αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν εξετάζουμε το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας μας.

Επιτακτική μια εθνική στρατηγική ενημέρωσης για τη γονιμότητα

Αν και η διάχυση της γνώσης και η πρόσβαση στην ενημέρωση είναι σήμερα ευκολότερες από ποτέ, επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι ένα σημαντικό ποσοστό των πολιτών εξακολουθεί να πιστεύει πως η γυναικεία γονιμότητα μειώνεται μετά τα 45 έτη ή ότι η καλή φυσική κατάσταση μπορεί να υπερνικήσει τη βιολογική ηλικία. Αυτές οι λανθασμένες αντιλήψεις οδηγούν πολλές γυναίκες να αναβάλλουν τη μητρότητα θεωρώντας ότι η επιστήμη θα μπορέσει αργότερα να λύσει κάθε πρόβλημα.

Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτελεί ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό επιστημονικό εργαλείο αλλά δεν μπορεί να αναπληρώσει την απώλεια της ποιότητας και της ποσότητας των ωαρίων που συνοδεύει την ηλικία.

Η ενημέρωση για τα όρια της γονιμότητας που υπαγορεύει η ανθρώπινη βιολογία πρέπει να ξεκινά πολύ νωρίτερα, ακόμη και από τα φοιτητικά χρόνια ή τις πρώτες δεκαετίες της ενήλικης ζωής. Όπως ενθαρρύνουμε κάθε γυναίκα να γνωρίζει βασικές παραμέτρους της υγείας της και να πραγματοποιεί προληπτικές εξετάσεις, έτσι θα έπρεπε να έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει και το ωοθηκικό της απόθεμα.

Η εξέταση AMH δεν είναι απλώς μία εργαστηριακή μέτρηση. Είναι εργαλείο πρόληψης, είναι πολύτιμη πληροφόρηση και μια ευκαιρία να διατηρήσει κάθε γυναίκα περισσότερες επιλογές για το μέλλον της, όποια και αν είναι η τελική της απόφαση.

Αν πραγματικά θέλουμε να αντιμετωπίσουμε το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, οφείλουμε να επενδύσουμε, όχι μόνο στην υποστήριξη των οικογενειών, αλλά και στην έγκαιρη ενημέρωση των νέων ανθρώπων για τη γονιμότητα και τα όριά της. Η πρόληψη θα πρέπει να αφορά τη δυνατότητα κάθε γυναίκας και κάθε ζευγαριού να πραγματοποιήσει το όνειρο της δημιουργίας οικογένειας, την κατάλληλη στιγμή.

Η γνώση δεν αλλάζει τα όνειρα και τις επιθυμίες μας. Μας δίνει όμως τον χρόνο για να τα πραγματοποιήσουμε.

Κωνσταντίνος Πάντος, MD, PhD, Γυναικολόγος Αναπαραγωγής - Εξωσωματική Γονιμοποίηση, Επιστημονικός Διευθυντής του Κέντρου Ανθρώπινης Αναπαραγωγής, Κλινική «Γένεσις Αθηνών»,. γ.γ Ελληνικής  Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε: Website , Facebook , Instagram , YouTube ή καλέστε στο 210 6894326